Xuất khẩu nông sản Việt đang duy trì đà tăng trưởng tích cực trong năm 2026. Sau 7 tháng, kim ngạch nông, lâm, thủy sản đạt gần 42,8 tỷ USD. Con số này tăng 7,5% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả trên tương đương gần 60% mục tiêu cả năm.
Mục tiêu của ngành là vượt 74 tỷ USD trong năm nay. Chặng đường còn lại vì vậy vẫn rất quan trọng. Doanh nghiệp phải tăng tốc xuất khẩu trong những tháng cuối năm. Cùng với đó, nhiều điểm nghẽn về logistics và thị trường cần được tháo gỡ.
Nguồn: Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đồ họa: Phương Anh
Nhiều nhóm hàng đang tăng trưởng tốt
Nông sản tiếp tục đóng góp lớn vào tổng kim ngạch. Sau 7 tháng, nhóm hàng này đạt gần 22,2 tỷ USD. Lâm sản đạt gần 11 tỷ USD. Thủy sản cũng đạt khoảng 6,85 tỷ USD. Mức tăng của thủy sản đạt 12,7%.
Rau quả là một điểm sáng đáng chú ý. Kim ngạch nhóm hàng này đạt khoảng 4,83 tỷ USD. Mức tăng gần 25% so với cùng kỳ. Gỗ và sản phẩm gỗ cũng vượt 10 tỷ USD. Hạt tiêu đã vượt mốc 1 tỷ USD.
Tuy nhiên, bức tranh xuất khẩu vẫn có sự phân hóa. Một số mặt hàng tăng sản lượng nhưng giảm giá trị. Cà phê đạt khoảng 5,45 tỷ USD nhưng giá trị giảm hơn 11%. Gạo cũng giảm 6,7% về giá trị.
Điều này cho thấy sản lượng không phải yếu tố duy nhất. Doanh nghiệp cần quan tâm nhiều hơn đến giá trị gia tăng. Chế biến sâu sẽ là một hướng đi quan trọng. Thương hiệu và chất lượng cũng cần được nâng lên.
Thị trường châu Á tiếp tục giữ vị trí quan trọng
Châu Á đang là khu vực nhập khẩu nông, lâm, thủy sản lớn nhất của Việt Nam. Khu vực này chiếm 45,2% thị phần trong 7 tháng đầu năm. Xuất khẩu sang châu Á cũng tăng 13,2% so với cùng kỳ.
Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất. Thị phần của Trung Quốc đạt 21,9%. Hoa Kỳ đứng thứ hai với 19%. Nhật Bản đứng tiếp theo với 6,8%. Các thị trường này tiếp tục có vai trò lớn với nông sản Việt.
Tuy nhiên, thị trường xuất khẩu đang đặt ra yêu cầu cao hơn. Nhiều quốc gia tăng kiểm soát nguồn gốc hàng hóa. Tiêu chuẩn môi trường cũng ngày càng chặt chẽ. Doanh nghiệp vì vậy phải thay đổi cách tổ chức sản xuất.
Logistics vẫn là một điểm nghẽn
Nông sản có đặc điểm khác với nhiều nhóm hàng công nghiệp. Một số sản phẩm cần vận chuyển nhanh. Một số mặt hàng lại yêu cầu bảo quản lạnh. Vì vậy, chất lượng logistics ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị hàng hóa.
Khâu bảo quản sau thu hoạch cũng rất quan trọng. Nếu thời gian lưu kho kéo dài, chất lượng sản phẩm có thể giảm. Chi phí vận chuyển cũng tăng theo. Doanh nghiệp vì vậy cần tối ưu toàn bộ hành trình.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, logistics vẫn là một trong những điểm nghẽn của ngành. Năng lực chế biến và bảo quản sau thu hoạch cũng cần được cải thiện. Đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của nông sản Việt.
Chuỗi lạnh sẽ ngày càng quan trọng
Nhiều sản phẩm xuất khẩu cần duy trì nhiệt độ ổn định. Thủy sản là một ví dụ điển hình. Rau quả cũng cần được bảo quản phù hợp trong suốt hành trình.
Chuỗi lạnh vì vậy không chỉ nằm ở kho hàng. Hệ thống này còn liên quan đến phương tiện vận tải. Container lạnh cũng giữ vai trò quan trọng. Nếu một mắt xích gặp vấn đề, chất lượng hàng hóa có thể bị ảnh hưởng.
Đối với doanh nghiệp xuất khẩu, việc lựa chọn đơn vị vận chuyển phù hợp là rất cần thiết. Lịch xe phải được kiểm soát chặt. Thời gian giao nhận cũng cần được tính toán chính xác. Đây là cách giảm rủi ro trong quá trình vận chuyển.
Truy xuất nguồn gốc trở thành yêu cầu bắt buộc
Thị trường quốc tế ngày càng quan tâm đến nguồn gốc sản phẩm. Doanh nghiệp phải chứng minh được hàng hóa đến từ đâu. Quy trình sản xuất cũng cần có dữ liệu rõ ràng.
Từ ngày 1/7/2026, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản quốc gia đã vận hành. Hệ thống này tạo thêm nền tảng để minh bạch hóa chuỗi cung ứng. Đây cũng là bước quan trọng khi nông sản Việt tiếp cận các thị trường khó tính.
Thời gian cấp mã số vùng trồng cũng được rút ngắn. Từ ngày 1/8/2026, thời gian xử lý giảm từ 10 ngày xuống còn 3 ngày. Điều này giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian chuẩn bị hồ sơ xuất khẩu.
Doanh nghiệp cần tăng giá trị thay vì chỉ tăng sản lượng
Mục tiêu 74 tỷ USD không chỉ phụ thuộc vào sản lượng. Giá trị của từng đơn hàng cũng rất quan trọng. Doanh nghiệp cần tập trung vào sản phẩm có giá trị cao hơn.
Chế biến sâu là một hướng đi phù hợp. Bao bì cũng cần được cải tiến. Thương hiệu cần được xây dựng bài bản. Khi sản phẩm có giá trị cao, doanh nghiệp sẽ giảm áp lực cạnh tranh bằng giá.
Việc đa dạng hóa thị trường cũng cần được đẩy mạnh. Doanh nghiệp không nên phụ thuộc quá lớn vào một thị trường. Nhiều thị trường cùng phát triển sẽ giúp giảm rủi ro khi chính sách nhập khẩu thay đổi.
Logistics cần đi cùng chiến lược xuất khẩu
Xuất khẩu tăng sẽ kéo theo nhu cầu vận chuyển lớn hơn. Điều này tạo thêm cơ hội cho ngành logistics. Tuy nhiên, năng lực vận tải cũng phải tăng tương ứng.
Doanh nghiệp logistics cần chủ động phương tiện. Hệ thống kho bãi cũng cần được kết nối tốt hơn. Với hàng lạnh, năng lực container lạnh sẽ càng quan trọng.
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam cũng cho rằng phát triển đội tàu container lạnh là một giải pháp cần thiết. Mục tiêu là giảm phụ thuộc vào các hãng tàu nước ngoài.
Ascent Group đồng hành cùng chuỗi cung ứng
Sự tăng trưởng của nông sản Việt mở ra nhiều cơ hội cho ngành logistics. Nhà máy cần thêm phương tiện. Kho hàng cần được kết nối với cảng. Hàng hóa cũng cần được vận chuyển đúng thời gian.
Ascent Group tập trung phát triển các giải pháp vận tải cho doanh nghiệp sản xuất và xuất nhập khẩu. Hệ thống điều phối được xây dựng theo hướng chủ động. Mục tiêu là giảm thời gian chờ và nâng hiệu quả vận hành.
Đối với hàng hóa xuất khẩu, yếu tố thời gian luôn rất quan trọng. Một hành trình được tổ chức tốt sẽ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro. Chi phí logistics cũng được kiểm soát tốt hơn.
Cơ hội lớn trong những tháng cuối năm
Mục tiêu vượt 74 tỷ USD vẫn còn nhiều thách thức. Tuy nhiên, kết quả sau 7 tháng đang tạo nền tảng tích cực. Ngành nông nghiệp cũng đã xây dựng nhiều giải pháp để tăng tốc trong giai đoạn cuối năm.
Doanh nghiệp cần tiếp tục theo sát thị trường. Sản xuất phải gắn với nhu cầu thực tế. Logistics cũng phải được chuẩn bị ngay từ đầu. Khi các mắt xích cùng vận hành hiệu quả, khả năng cạnh tranh của nông sản Việt sẽ được cải thiện.
Xuất khẩu nông sản Việt đang bước vào cuộc đua mới. Cuộc đua này không chỉ tính bằng sản lượng. Chất lượng, tốc độ, logistics và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế sẽ quyết định kết quả. Nếu tháo gỡ tốt các điểm nghẽn, mục tiêu 74 tỷ USD sẽ có thêm cơ sở để đạt được.
