Từ đầu năm 2026, Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) chính thức siết chặt các quy định liên quan đến nhiên liệu và phát thải khí nhà kính đối với tàu biển, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong ngành vận tải biển toàn cầu. Quy định mới này đang tạo ra những tác động rõ rệt tới chi phí logistics, giá cước vận tải và chiến lược khai thác đội tàu của các hãng vận tải quốc tế.
IMO yêu cầu gì trong giai đoạn 2026?
Theo lộ trình giảm phát thải đã được IMO thông qua, từ năm 2026:
-
Tàu biển quốc tế phải đáp ứng chỉ số cường độ carbon (CII) ở mức nghiêm ngặt hơn
-
Các tàu có xếp hạng phát thải thấp (D, E) sẽ bị hạn chế khai thác hoặc buộc cải hoán
-
Khuyến khích chuyển sang nhiên liệu ít phát thải như LNG, methanol, nhiên liệu sinh học hoặc áp dụng công nghệ tiết kiệm nhiên liệu
Điều này buộc các hãng tàu phải đầu tư nâng cấp đội tàu hoặc điều chỉnh tốc độ, lịch trình khai thác để tuân thủ quy định.
Tác động trực tiếp tới ngành logistics toàn cầu
1. Chi phí vận hành tăng
Việc sử dụng nhiên liệu sạch hơn và cải tạo tàu khiến chi phí khai thác tăng đáng kể, đặc biệt với các tàu đời cũ. Một phần chi phí này đang được:
-
Phân bổ vào phụ phí môi trường
-
Điều chỉnh trong giá cước vận tải container
2. Thay đổi lịch trình vận tải
Để giảm phát thải, nhiều hãng tàu áp dụng slow steaming (giảm tốc độ tàu), dẫn tới:
-
Thời gian vận chuyển kéo dài hơn
-
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần lập kế hoạch tồn kho sớm hơn
3. Sàng lọc đội tàu toàn cầu
Các tàu không đạt chuẩn có nguy cơ:
-
Bị loại khỏi tuyến quốc tế
-
Chuyển sang khai thác nội địa hoặc thị trường thứ cấp
Điều này làm nguồn cung vận tải biển bị thu hẹp cục bộ ở một số tuyến, đặc biệt là tuyến dài xuyên lục địa.
Doanh nghiệp logistics cần lưu ý điều gì?
Trong bối cảnh quy định IMO ngày càng chặt chẽ, doanh nghiệp logistics và chủ hàng cần:
-
Theo dõi sát biến động giá cước và phụ phí môi trường
-
Ưu tiên hợp tác với các hãng tàu có đội tàu đạt chuẩn phát thải
-
Chủ động điều chỉnh kế hoạch giao nhận và tồn kho để tránh rủi ro chậm tiến độ
Về dài hạn, xu hướng logistics xanh không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
