Trong những năm gần đây, sự bùng nổ của thương mại điện tử và xu hướng tiêu dùng cá nhân hóa đã đưa last-mile logistics (logistics chặng cuối) trở thành vấn đề trung tâm trong nghiên cứu và thực tiễn logistics. Last-mile logistics là giai đoạn cuối cùng trong chuỗi cung ứng, nơi hàng hóa được vận chuyển từ trung tâm phân phối hoặc kho hàng đến tay người tiêu dùng cuối cùng. Mặc dù chỉ là một chặng ngắn về mặt địa lý, đây lại là khâu phức tạp, tốn kém và ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm khách hàng.

Vận tải Thanh Hóa – Ascent Group
Theo nhiều nghiên cứu quốc tế, chi phí cho hoạt động last-mile logistics có thể chiếm từ 30% đến 50% tổng chi phí logistics. Nguyên nhân chủ yếu đến từ đặc điểm đơn hàng nhỏ lẻ, mật độ giao hàng cao, yêu cầu giao nhanh và sự biến động lớn trong nhu cầu của khách hàng. Đặc biệt tại các đô thị lớn, tình trạng ùn tắc giao thông, hạn chế về hạ tầng và các quy định quản lý đô thị càng làm gia tăng độ phức tạp của logistics chặng cuối.
Bài báo nhấn mạnh rằng last-mile logistics không chỉ là vấn đề vận hành, mà còn là yếu tố chiến lược quyết định năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Trong bối cảnh khách hàng ngày càng kỳ vọng vào dịch vụ giao hàng nhanh, đúng hẹn và linh hoạt, chất lượng của last-mile logistics trở thành tiêu chí quan trọng để đánh giá dịch vụ logistics và thương mại điện tử.
Tác giả chỉ ra ba xu hướng nổi bật trong nghiên cứu và phát triển last-mile logistics hiện nay. Thứ nhất là tối ưu hóa tuyến đường và phương tiện giao hàng, thông qua các mô hình toán học và thuật toán tối ưu, nhằm giảm chi phí vận tải và thời gian giao hàng. Thứ hai là ứng dụng công nghệ mới, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), robot giao hàng và drone, giúp nâng cao hiệu quả vận hành và khả năng ra quyết định theo thời gian thực. Thứ ba là phát triển logistics xanh, hướng tới giảm phát thải khí nhà kính và tác động tiêu cực đến môi trường, đặc biệt trong khu vực đô thị đông dân cư.
Vận tải Thanh Hóa – Ascent Group
Ngoài ra, bài báo cũng nhấn mạnh mối liên hệ chặt chẽ giữa last-mile logistics và phát triển bền vững. Việc tối ưu hóa giao hàng chặng cuối không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp mà còn góp phần giảm ùn tắc giao thông, giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân đô thị.
Tác giả kết luận rằng last-mile logistics sẽ tiếp tục là trọng tâm nghiên cứu trong tương lai, đặc biệt trong bối cảnh đô thị hóa và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ. Để giải quyết hiệu quả bài toán last-mile logistics, cần có sự kết hợp đồng bộ giữa công nghệ, chiến lược vận hành và chính sách quản lý phù hợp từ phía nhà nước.
