Giao hàng bằng drone đang từ một ý tưởng công nghệ trở thành bài toán thực tế của ngành logistics Việt Nam. Đầu năm 2026, TP.HCM đã chính thức thử nghiệm UAV trong giao nhận hàng hóa chặng ngắn. Đây có thể là bước đầu cho một phương thức vận chuyển hoàn toàn mới trong tương lai.
Tuy nhiên, drone khó thay thế xe tải, container hay các phương thức vận tải truyền thống. Thay vào đó, công nghệ này có khả năng trở thành một mắt xích mới trong chuỗi cung ứng. Đặc biệt, những đơn hàng nhỏ, cần giao nhanh hoặc khó tiếp cận bằng đường bộ có thể phù hợp hơn.
Nếu hệ sinh thái được xây dựng đầy đủ, kinh tế tầm thấp tại Việt Nam được dự báo có tiềm năng khoảng 10 tỷ USD vào năm 2035. Con số này bao gồm nhiều lĩnh vực như UAV, logistics trên không, nông nghiệp thông minh và giám sát. Vì vậy, không nên hiểu 10 tỷ USD là quy mô riêng của giao hàng drone.
Giao hàng bằng drone đã bắt đầu được thử nghiệm tại Việt Nam
Tháng 1/2026, TP.HCM khởi động chương trình thử nghiệm giao hàng bằng UAV tại Khu Công nghệ cao. Chương trình tập trung đánh giá khả năng ứng dụng UAV trong bưu chính, logistics đô thị và phân phối hàng hóa chặng ngắn.
Các chuyến bay được triển khai trên cơ sở cho phép của cơ quan chức năng. Những yêu cầu về an toàn hàng không, an ninh và quản lý hoạt động bay được đặt lên hàng đầu.
Đây là điểm rất quan trọng. Drone giao hàng không đơn giản như đưa một thiết bị bay lên trời rồi vận chuyển hàng.
Khi số lượng UAV tăng, hoạt động này cần được quản lý như một hệ thống logistics mới. Vùng bay, dữ liệu, điểm cất hạ cánh và trung tâm điều phối đều phải được tính đến.
Vì sao logistics lại quan tâm đến drone?
Một trong những bài toán tốn kém của logistics là giao hàng chặng cuối. Đây là giai đoạn hàng rời kho hoặc trung tâm phân phối để đến người nhận.
Theo Báo cáo Logistics Việt Nam 2024 được nguồn dẫn lại, thương mại điện tử B2C của Việt Nam năm 2023 đạt khoảng 20,5 tỷ USD. Cùng năm, khoảng 2,1 tỷ đơn hàng được vận chuyển qua các nền tảng thương mại điện tử.
Khi số lượng đơn hàng tăng, doanh nghiệp phải tìm cách nâng hiệu suất giao nhận.
Xe máy và ô tô vẫn đóng vai trò chính. Tuy nhiên, ở một số khu vực, ùn tắc hoặc địa hình có thể làm tăng thời gian giao hàng.
Drone tạo ra một phương án khác.
Thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào đường bộ, một số kiện hàng nhỏ có thể di chuyển trực tiếp trên không.
Drone có thể giải quyết bài toán tốc độ
Ưu điểm dễ thấy nhất của giao hàng bằng drone là khả năng rút ngắn một số hành trình.
Phương tiện đường bộ phải di chuyển theo mạng lưới đường. Drone có thể sử dụng hành trình khác nếu được cấp phép và bảo đảm an toàn.
Điều này đặc biệt hữu ích với những lô hàng cần tốc độ.
Ví dụ, linh kiện nhỏ phục vụ sản xuất có thể cần giao gấp giữa hai điểm. Vật tư y tế hoặc tài liệu quan trọng cũng có thể là nhóm hàng phù hợp.
Trong những tình huống như vậy, giá trị của drone không nằm ở tải trọng lớn. Giá trị nằm ở thời gian.
Nhưng drone sẽ không thay thế xe tải
Đây là điểm cần nhìn thực tế.
Drone hiện có nhiều giới hạn về tải trọng, pin, quãng đường và điều kiện thời tiết. Hiệu quả còn phụ thuộc vào mật độ chuyến bay và hệ thống điểm nhận hàng.
Trong khi đó, một xe tải có thể vận chuyển lượng hàng lớn hơn rất nhiều.
Container tiếp tục giữ vai trò chính với hàng xuất nhập khẩu. Xe tải thùng kín vẫn phù hợp với hàng nhà máy, linh kiện, may mặc và nhiều loại thành phẩm.
Vì vậy, tương lai hợp lý hơn là drone kết hợp với vận tải đường bộ.
Xe tải đảm nhiệm dòng hàng lớn. Drone xử lý một số chặng đặc biệt cần tốc độ hoặc khả năng tiếp cận.
Một mô hình logistics mới có thể hình thành
Hãy hình dung một trung tâm phân phối trong tương lai.
Xe tải đưa lượng hàng lớn từ nhà máy tới trung tâm logistics. Tại đây, hàng được phân loại theo điểm đến.
Những lô lớn tiếp tục đi bằng xe tải. Những kiện nhỏ gần trung tâm có thể được giao bằng phương tiện truyền thống.
Trong khi đó, một số đơn hàng cần tốc độ có thể được đưa sang hệ thống UAV.
Drone nhận hàng tại điểm cất cánh. Sau đó, hệ thống điều phối xác định hành trình và điểm giao.
Như vậy, drone không hoạt động độc lập. Nó trở thành một phần của mạng lưới logistics đa phương thức.
Kinh tế tầm thấp có thể đạt quy mô 10 tỷ USD
Tiềm năng của drone không chỉ nằm ở giao hàng.
Theo thông tin được Báo Gia Lai dẫn lại, kinh tế tầm thấp tại Việt Nam có thể đạt khoảng 10 tỷ USD vào năm 2035 nếu xây dựng được hệ sinh thái phù hợp.
Hệ sinh thái này rộng hơn logistics rất nhiều.
Nó có thể bao gồm drone, pin, cảm biến và thiết bị liên lạc. Ngoài ra còn có phần mềm điều khiển, dữ liệu, bản đồ số và hệ thống quản lý bay.
Các trạm cất hạ cánh và trung tâm điều phối cũng cần được xây dựng.
Do đó, giá trị thực sự không nằm ở riêng chiếc drone.
Một thị trường mới có thể hình thành xung quanh toàn bộ công nghệ và hạ tầng phục vụ hoạt động bay tầm thấp.
Việt Nam đang thử nghiệm theo hướng có kiểm soát
Điểm tích cực là Việt Nam không chỉ nói về tiềm năng.
Một số địa phương đã bắt đầu triển khai sandbox cho UAV.
TP.HCM nghiên cứu vùng thử nghiệm UAV phục vụ logistics và giám sát đô thị. Trong khi đó, Điện Biên cũng triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với sản phẩm và dịch vụ sử dụng UAV.
Cách tiếp cận này phù hợp với một công nghệ mới.
Nếu triển khai đại trà quá nhanh, rủi ro về an toàn và quản lý vùng trời có thể xuất hiện. Tuy nhiên, nếu chờ mọi quy định hoàn thiện mới thử nghiệm, cơ hội công nghệ cũng có thể bị bỏ lỡ.
Sandbox giúp giải quyết khoảng trống này.
Pháp lý vẫn là nút thắt lớn
Muốn drone giao hàng Việt Nam phát triển đại trà, công nghệ chỉ là một phần.
Hành lang pháp lý mới là yếu tố quyết định.
Nghị định 288/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 5/11/2025, đã tạo thêm cơ sở quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác. Tuy nhiên, để giao hàng thương mại quy mô lớn, nhiều vấn đề thực tế vẫn phải tiếp tục được giải quyết.
Ai được phép bay?
Drone được bay ở độ cao nào?
Khu vực nào bị hạn chế?
Ai chịu trách nhiệm khi xảy ra sự cố?
Dữ liệu hành trình được quản lý ra sao?
Đây đều là những câu hỏi phải có câu trả lời rõ ràng trước khi thị trường phát triển đại trà.
Nhà máy có thể là một môi trường ứng dụng đáng chú ý
Khi nói đến drone, nhiều người nghĩ ngay đến giao hàng thương mại điện tử.
Tuy nhiên, logistics khu công nghiệp cũng có thể là một môi trường đáng nghiên cứu.
Các nhà máy thường có nhu cầu vận chuyển linh kiện, chứng từ hoặc vật tư giữa nhiều điểm. Một số lô hàng rất nhỏ nhưng lại cần giao nhanh.
Trong trường hợp đó, sử dụng xe tải có thể không tối ưu.
Nếu điều kiện pháp lý cho phép, UAV có thể đảm nhiệm một số nhiệm vụ giao nhận nội bộ hoặc chặng ngắn.
Đây là hướng đặc biệt đáng chú ý tại những khu công nghiệp có quy mô lớn.
Drone có thể kết hợp với kho và trung tâm logistics
Để drone hoạt động hiệu quả, hệ thống kho cũng phải thay đổi.
Một kho truyền thống được thiết kế chủ yếu để xe tải ra vào. Trong tương lai, một số trung tâm có thể cần thêm khu vực cất và hạ cánh UAV.
Hàng hóa cũng phải được phân loại tự động hơn.
Hệ thống cần biết kiện nào đi xe tải và kiện nào phù hợp với drone.
Dữ liệu phải được kết nối với trung tâm điều phối.
Do đó, logistics bằng drone thực chất là bài toán chuyển đổi cả hệ thống chứ không phải mua thêm một thiết bị bay.
Thanh Hóa có dư địa nghiên cứu ứng dụng logistics mới
Với logistics Thanh Hóa, câu chuyện drone đáng theo dõi khi địa phương có nhiều khu công nghiệp và hoạt động sản xuất.
Trong ngắn hạn, xe tải và container vẫn là phương thức vận tải chủ lực. Điều này khó thay đổi vì lượng hàng nhà máy thường lớn.
Tuy nhiên, một số chặng giao nhận nhỏ có thể xuất hiện nhu cầu khác.
Ví dụ, linh kiện cần giao gấp giữa kho và nhà máy. Một số chứng từ hoặc vật tư nhẹ cũng cần thời gian vận chuyển ngắn.
Nếu hành lang pháp lý hoàn thiện, đây có thể là nhóm ứng dụng phù hợp để nghiên cứu.
Như vậy, drone không cạnh tranh trực tiếp với vận tải Thanh Hóa. Nó có thể bổ sung một lớp vận chuyển mới phía trên hệ thống đường bộ.
Ninh Bình cũng có điều kiện hình thành nhu cầu tương tự
Logistics Ninh Bình cũng đang mở rộng cùng với sự phát triển của công nghiệp và các khu sản xuất.
Đặc biệt, những ngành như điện tử và chế biến, chế tạo có thể phát sinh các kiện hàng nhỏ nhưng giá trị cao.
Trong sản xuất công nghiệp, đôi khi một linh kiện rất nhỏ lại quyết định hoạt động của cả dây chuyền.
Nếu linh kiện thiếu, nhà máy không thể chờ một ngày.
Đây chính là loại bài toán mà logistics tốc độ cao cần giải quyết.
Trong tương lai, khi UAV được phép triển khai rộng hơn, vận tải Ninh Bình cũng có thể xuất hiện mô hình kết hợp giữa xe tải, kho trung chuyển và drone.
Thanh Hóa – Ninh Bình có thể cùng thử nghiệm các mô hình logistics mới
Hai cơ sở Thanh Hóa và Ninh Bình của Ascent Group nằm trên một hành lang công nghiệp thuận lợi.
Hiện nay, dòng hàng chính vẫn phải dựa vào vận tải đường bộ. Xe thùng kín và container tiếp tục đóng vai trò chủ lực.
Tuy nhiên, doanh nghiệp logistics không nên chỉ nhìn công nghệ theo nhu cầu hiện tại.
Khi drone, AI, tự động hóa kho và dữ liệu hành trình phát triển, cách điều hành logistics có thể thay đổi nhanh.
Thanh Hóa và Ninh Bình đều có hệ thống doanh nghiệp sản xuất. Vì vậy, hai thị trường này có thể xuất hiện nhu cầu thử nghiệm những giải pháp logistics mới trong tương lai.
Điểm quan trọng là theo dõi công nghệ từ sớm nhưng đầu tư phải đúng thời điểm.
Ascent Group nên nhìn drone như một mắt xích bổ sung
Với Ascent Group, chưa có lý do để chuyển trọng tâm khỏi vận tải đường bộ.
Năng lực cốt lõi vẫn nằm ở việc kết nối nhà máy với kho, cảng, sân bay và các trung tâm logistics.
Tuy nhiên, xu hướng drone đáng để theo dõi.
Trong tương lai, một chuỗi hàng có thể được tổ chức theo nhiều lớp.
Container → kho trung tâm → xe tải → điểm phân phối → drone → điểm nhận cuối.
Hoặc trong khu công nghiệp:
Kho linh kiện → drone → nhà máy cần hàng gấp.
Khi đó, doanh nghiệp logistics không nhất thiết phải sở hữu toàn bộ công nghệ. Quan trọng hơn là khả năng kết nối các phương thức thành một chuỗi hoàn chỉnh.
Điều hành sẽ ngày càng quan trọng hơn phương tiện
Sự xuất hiện của drone còn cho thấy một thay đổi lớn trong ngành logistics.
Tương lai có thể không còn là cuộc cạnh tranh xem doanh nghiệp nào sở hữu nhiều xe nhất.
Năng lực điều hành sẽ ngày càng quan trọng.
Một trung tâm có thể phải quản lý đồng thời xe tải, container, kho, drone và nhiều điểm giao nhận.
Dữ liệu từ tất cả phương tiện cần được tập trung.
Hệ thống phải biết phương án nào nhanh nhất, phương án nào rẻ nhất và phương án nào phù hợp nhất với từng loại hàng.
Đây là lý do chuyển đổi số logistics ngày càng quan trọng.
Drone không chỉ tạo ra phương tiện mới mà còn tạo ra dữ liệu mới
Mỗi chuyến bay có thể tạo ra lượng dữ liệu lớn.
Hệ thống biết thời gian cất cánh, hành trình và thời điểm giao hàng. Dữ liệu về pin, thời tiết và tình trạng thiết bị cũng được ghi nhận.
Nếu kết nối với hệ thống logistics, doanh nghiệp có thể theo dõi hàng gần như theo thời gian thực.
Đây là một lợi thế đáng chú ý.
Khách hàng nhà máy ngày càng yêu cầu minh bạch hành trình. Vì vậy, giá trị của logistics trong tương lai không chỉ nằm ở việc hàng đã được vận chuyển.
Doanh nghiệp còn phải trả lời được câu hỏi: hàng đang ở đâu?
10 tỷ USD là cơ hội nhưng không nên nhìn quá đơn giản
Con số 10 tỷ USD rất hấp dẫn. Tuy nhiên, cần nhìn đúng bản chất.
Đây là tiềm năng của toàn bộ kinh tế tầm thấp, không phải doanh thu giao hàng bằng drone.
Để đạt quy mô này, Việt Nam cần hình thành cả một hệ sinh thái.
Doanh nghiệp sản xuất drone chỉ là một phần. Phía sau còn có pin, cảm biến, phần mềm, dữ liệu và viễn thông.
Logistics, trạm cất hạ cánh và hệ thống quản lý vùng bay cũng phải phát triển.
Do đó, cơ hội sẽ được chia cho rất nhiều ngành.
Logistics Việt Nam đang bước vào giai đoạn thay đổi công nghệ
Từ AI đến tự động hóa kho, phương tiện điện và drone, công nghệ đang tác động ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng.
Giao hàng bằng drone là một phần của quá trình đó.
Trong ngắn hạn, UAV chưa thể thay thế mạng lưới vận tải truyền thống. Nhưng trong một số phân khúc, nó có thể tạo ra phương thức giao nhận mới.
Điều đáng quan tâm nhất với doanh nghiệp logistics không phải là drone có thay xe tải hay không.
Câu hỏi nên là: drone sẽ đứng ở đâu trong chuỗi vận tải hiện tại?
Doanh nghiệp trả lời được câu hỏi đó sớm sẽ có lợi thế khi thị trường bắt đầu thương mại hóa.
Kết luận
Giao hàng bằng drone đang mở ra một hướng phát triển mới cho logistics Việt Nam. TP.HCM đã bắt đầu thử nghiệm UAV trong giao nhận hàng hóa chặng ngắn, trong khi các mô hình sandbox cũng đang được triển khai tại một số địa phương.
Tiềm năng khoảng 10 tỷ USD vào năm 2035 cho thấy kinh tế tầm thấp có thể trở thành một thị trường đáng chú ý. Tuy nhiên, đây là quy mô của cả hệ sinh thái chứ không phải riêng giao hàng bằng UAV.
Với logistics Thanh Hóa và logistics Ninh Bình, xe tải và container vẫn tiếp tục giữ vai trò chính trong vận chuyển hàng nhà máy. Tuy nhiên, drone có thể trở thành một phương thức bổ sung cho những kiện hàng nhỏ, cần tốc độ cao trong tương lai.
Đối với Ascent Group, điều đáng quan tâm không phải là chạy theo một công nghệ mới bằng mọi giá. Quan trọng hơn là theo dõi cách công nghệ thay đổi chuỗi cung ứng tại hai thị trường Thanh Hóa và Ninh Bình.
Tương lai logistics có thể không còn là lựa chọn giữa xe tải hay drone. Đó sẽ là bài toán kết hợp đường bộ, hàng không tầm thấp, kho bãi, dữ liệu và công nghệ thành một hệ thống vận hành thống nhất.
