Logistics hàng Việt đang trở thành một phần quan trọng trong bài toán đưa sản phẩm Việt Nam ra thị trường quốc tế. Sản phẩm tốt mới là điều kiện đầu tiên. Muốn đi xa, doanh nghiệp còn phải giải quyết nhiều vấn đề về tiêu chuẩn, đóng gói, vận chuyển, phân phối và xây dựng thương hiệu.
Thực tế, Việt Nam đã có nhiều sản phẩm đáp ứng được yêu cầu của những thị trường khó tính. Nông sản, thực phẩm, đồ gỗ và hàng công nghiệp đều đã hiện diện tại nhiều quốc gia. Tuy nhiên, sản phẩm đi xa chưa đồng nghĩa thương hiệu Việt được người tiêu dùng quốc tế nhận diện.
Đây là lúc logistics cần được nhìn rộng hơn một chuyến vận chuyển. Logistics phải trở thành một phần của hệ sinh thái giúp doanh nghiệp Việt tiếp cận và giữ được khách hàng quốc tế.
Logistics hàng Việt không chỉ là đưa hàng từ A đến B
Khi nói đến logistics, nhiều doanh nghiệp vẫn nghĩ chủ yếu đến vận tải. Tuy nhiên, với hàng xuất khẩu, vận chuyển chỉ là một mắt xích.
Một sản phẩm muốn tới tay khách hàng nước ngoài phải trải qua nhiều công đoạn. Hàng cần được đóng gói đúng tiêu chuẩn, vận chuyển nội địa và làm thủ tục xuất khẩu. Sau đó, hàng tiếp tục đi bằng đường biển, đường hàng không hoặc phương thức phù hợp khác.
Ở thị trường đích, sản phẩm còn phải được thông quan, lưu kho và phân phối.
Chỉ cần một mắt xích hoạt động không tốt, toàn bộ trải nghiệm của khách hàng có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, logistics hàng Việt có liên hệ trực tiếp với khả năng cạnh tranh của sản phẩm.
Hàng Việt đã đi xa nhưng thương hiệu vẫn là bài toán khó
Theo Thời báo Ngân hàng, ngày càng nhiều sản phẩm Việt Nam đủ khả năng bước vào những thị trường khó tính. Tuy nhiên, một nghịch lý vẫn tồn tại. Sản phẩm có thể đi xa nhưng thương hiệu chưa chắc đi cùng.
Đây là vấn đề đặc biệt rõ với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Nhiều doanh nghiệp có sản phẩm tốt và quy trình sản xuất ngày càng chuyên nghiệp. Một số sản phẩm thậm chí đáp ứng được tiêu chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, nguồn lực dành cho xây dựng thương hiệu vẫn còn hạn chế.
Vì vậy, doanh nghiệp có thể sản xuất được hàng đạt chuẩn nhưng chưa chắc tiếp cận trực tiếp được người tiêu dùng nước ngoài.
Chuỗi trung gian làm tăng chi phí xuất khẩu
Theo mô hình truyền thống, doanh nghiệp muốn đưa hàng vào một thị trường lớn thường phải trải qua nhiều bước. Trước hết là tìm nhà nhập khẩu. Sau đó là nhà phân phối, hệ thống bán lẻ và hoạt động marketing.
Mỗi mắt xích đều tạo ra chi phí.
Với doanh nghiệp lớn, đây có thể là khoản đầu tư chấp nhận được. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhỏ thường gặp khó vì nguồn lực tài chính và nhân sự hạn chế.
Chi phí logistics cũng nằm trong bài toán này. Nếu hàng phải đi qua quá nhiều khâu trung chuyển, giá thành cuối cùng sẽ tăng.
Do đó, muốn xuất khẩu hàng Việt hiệu quả hơn, doanh nghiệp cần đồng thời rút ngắn cả chuỗi thương mại và chuỗi logistics.
Thương mại điện tử đang mở một con đường khác
Sự phát triển của thương mại điện tử đang thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận thị trường nước ngoài.
Thay vì đầu tư ngay một mạng lưới phân phối lớn, doanh nghiệp có thể thử nghiệm sản phẩm trên nền tảng số. Qua đó, họ quan sát phản hồi và tìm hiểu nhu cầu của khách hàng.
Dữ liệu bán hàng trực tuyến cũng giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về thị hiếu, mức giá và hành vi tiêu dùng. Đây là lợi thế đặc biệt lớn với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Tuy nhiên, bán được hàng trên mạng mới chỉ là bước đầu.
Phía sau mỗi đơn hàng vẫn là một chuỗi logistics thực tế.
Bán hàng online nhưng hàng hóa vẫn phải di chuyển ngoài đời thực
Một khách hàng tại Mỹ hoặc châu Âu có thể đặt hàng Việt Nam chỉ trong vài phút. Nhưng sau cú nhấp chuột đó, doanh nghiệp phải giải quyết hàng loạt công việc.
Sản phẩm cần được đóng gói. Chứng từ phải chính xác. Hàng phải được lấy từ kho và vận chuyển đến điểm xuất.
Sau đó là thủ tục hải quan và vận tải quốc tế.
Nếu một đơn hàng đến quá chậm, trải nghiệm khách hàng sẽ giảm. Nếu hàng bị hư hỏng, thương hiệu cũng bị ảnh hưởng.
Do đó, thương mại điện tử xuyên biên giới càng phát triển thì logistics càng quan trọng.
Logistics quyết định một phần trải nghiệm thương hiệu
Một thương hiệu không chỉ được đánh giá bằng sản phẩm.
Khách hàng còn đánh giá tốc độ giao hàng, tình trạng kiện hàng và khả năng xử lý khi có sự cố.
Ví dụ, một sản phẩm Việt có chất lượng tốt nhưng giao hàng liên tục chậm. Khách hàng có thể không quay lại lần thứ hai.
Ngược lại, sản phẩm được đóng gói tốt và giao đúng cam kết sẽ tạo trải nghiệm tích cực hơn.
Vì vậy, logistics không chỉ là chi phí phía sau doanh nghiệp. Nó còn là một phần của thương hiệu.
Muốn hàng Việt đi xa cần một hệ sinh thái hoàn chỉnh
Đây cũng là điểm quan trọng nhất được nguồn bài viết đề cập.
Để hàng Việt tiến xa hơn, doanh nghiệp cần được kết nối với dữ liệu thị trường, tiêu chuẩn, logistics, nền tảng số và nhà mua hàng. Các mắt xích này phải tạo thành một hệ sinh thái hỗ trợ thay vì hoạt động riêng lẻ.
Doanh nghiệp cần biết thị trường nào đang có nhu cầu. Đồng thời, họ phải hiểu tiêu chuẩn kỹ thuật và thị hiếu của khách hàng.
Sau đó mới đến bài toán giá.
Trong giá bán cuối cùng, doanh nghiệp cũng phải biết chi phí logistics là bao nhiêu. Nếu chi phí vận chuyển quá cao, một sản phẩm tốt vẫn có thể mất lợi thế cạnh tranh.
Chi phí logistics phải được tính ngay từ khi xây dựng sản phẩm
Một sai lầm phổ biến là sản xuất xong mới tìm phương án vận chuyển.
Với hàng xuất khẩu, logistics nên được tính từ sớm.
Kích thước sản phẩm ảnh hưởng đến bao bì. Bao bì ảnh hưởng đến số lượng hàng có thể xếp trên pallet hoặc container.
Cách đóng hàng lại ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển.
Chỉ cần tối ưu được vài centimet trên mỗi kiện, một container có thể chở thêm lượng hàng đáng kể. Khi sản lượng lớn, phần chi phí tiết kiệm được cũng tăng theo.
Vì vậy, logistics nên tham gia ngay từ khâu thiết kế chuỗi cung ứng.
Vận tải nội địa là chặng đầu của hành trình xuất khẩu
Trước khi hàng Việt đi ra thế giới, phần lớn sản phẩm phải hoàn thành một chặng vận tải trong nước.
Hàng từ nhà máy được đưa tới cảng biển, sân bay, kho hoặc CFS.
Nếu chặng đầu chậm, toàn bộ hành trình phía sau có thể bị ảnh hưởng.
Ví dụ, hàng xuất khẩu đã có lịch tàu. Nếu xe đến cảng quá muộn, doanh nghiệp có thể lỡ thời gian đóng hàng hoặc cut-off.
Khi đó, thiệt hại không chỉ là một chuyến xe.
Doanh nghiệp có thể phải chờ chuyến tàu tiếp theo và phát sinh thêm nhiều chi phí.
Vận tải hàng xuất khẩu cần độ ổn định cao
Với vận tải hàng xuất khẩu, giá cước quan trọng nhưng chưa phải yếu tố duy nhất.
Doanh nghiệp cần phương tiện đúng loại. Xe phải đến đúng lịch và hàng phải được bàn giao đúng thời gian.
Điều này đặc biệt quan trọng với nhà máy sản xuất theo đơn hàng.
Khi kế hoạch xuất hàng đã được xác nhận với khách nước ngoài, việc thay đổi lịch có thể ảnh hưởng đến uy tín của doanh nghiệp.
Vì vậy, một nhà cung cấp logistics ổn định có giá trị lớn hơn một đơn vị chỉ cạnh tranh bằng giá thấp.
Hải Phòng là cửa ngõ quan trọng của nhiều doanh nghiệp phía Bắc
Với doanh nghiệp sản xuất tại miền Bắc và Bắc Trung Bộ, Hải Phòng là một đầu mối quan trọng của hàng xuất nhập khẩu.
Hệ thống cảng, kho, depot và CFS tạo điều kiện cho nhiều loại hàng kết nối với tuyến vận tải quốc tế.
Vì vậy, trước khi một sản phẩm Việt lên tàu đi nước ngoài, thường có một chuỗi vận tải nội địa phía sau.
Xe phải nhận hàng tại nhà máy. Sau đó, hàng được đưa tới kho, CFS hoặc cảng theo kế hoạch.
Ở chiều nhập khẩu, quá trình diễn ra ngược lại.
Do đó, kết nối nhà máy với Hải Phòng tiếp tục là một mắt xích quan trọng của chuỗi cung ứng phía Bắc.
Hàng đi bằng đường hàng không đặt yêu cầu khác
Không phải tất cả hàng xuất khẩu đều đi bằng đường biển.
Hàng có giá trị cao, mẫu hàng hoặc những lô cần giao nhanh có thể sử dụng đường hàng không.
Khi đó, Nội Bài trở thành một đầu mối quan trọng.
Chặng vận tải từ nhà máy tới sân bay phải được tổ chức chặt chẽ. Thời gian giao nhận thường ngắn hơn và yêu cầu chính xác cao hơn.
Nếu phương tiện đến muộn, doanh nghiệp có thể lỡ chuyến bay.
Vì vậy, mỗi phương thức vận tải quốc tế cần một phương án logistics nội địa khác nhau.
Doanh nghiệp Thanh Hóa cũng đứng trước cơ hội đưa sản phẩm đi xa
Câu chuyện hàng Việt không chỉ thuộc về các trung tâm sản xuất lớn.
Doanh nghiệp Thanh Hóa cũng có nhiều sản phẩm có khả năng tham gia thị trường trong nước và quốc tế. Khi sản xuất mở rộng, nhu cầu logistics cũng tăng theo.
Đối với hàng xuất khẩu Thanh Hóa, một trong những bài toán quan trọng là kết nối nhà máy với các cửa ngõ vận tải.
Tùy loại hàng, doanh nghiệp có thể sử dụng Nghi Sơn, Hải Phòng hoặc Nội Bài.
Do đó, logistics Thanh Hóa cần phát triển theo hướng kết nối nhiều phương thức thay vì chỉ vận chuyển đường bộ đơn thuần.
Thanh Hóa – Hải Phòng là một mắt xích đáng chú ý
Đối với nhiều nhà máy tại Thanh Hóa, Hải Phòng vẫn là một đầu mối quan trọng của chuỗi xuất nhập khẩu.
Điều đó tạo ra dòng hàng hai chiều.
Ở chiều đi, thành phẩm có thể được đưa từ Thanh Hóa ra Hải Phòng để xuất khẩu.
Ở chiều về, nguyên liệu và linh kiện nhập khẩu có thể được đưa từ Hải Phòng về nhà máy.
Nếu doanh nghiệp logistics tổ chức tốt hai dòng hàng này, hiệu suất phương tiện sẽ tăng.
Đồng thời, tỷ lệ xe chạy rỗng có thể giảm. Đây là yếu tố quan trọng để kiểm soát chi phí logistics.
Thanh Hóa – Nội Bài phục vụ nhóm hàng cần tốc độ
Với hàng xuất khẩu bằng đường hàng không, tuyến Thanh Hóa – Nội Bài có vai trò khác.
Nhóm hàng này thường yêu cầu tốc độ và thời gian giao nhận chính xác.
Do đó, doanh nghiệp vận tải phải chủ động phương tiện. Lịch xe cần bám sát kế hoạch của nhà máy và thời gian tiếp nhận hàng tại sân bay.
Đây là thị trường phù hợp với các đơn vị có khả năng điều hành nhanh.
Khi sản phẩm Việt tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế, nhu cầu đối với những tuyến như vậy có thể tiếp tục tăng.
Ascent Group nằm ở mắt xích giữa nhà máy và thị trường
Trong hệ sinh thái đưa hàng Việt ra thế giới, doanh nghiệp logistics đóng vai trò kết nối.
Với Ascent Group, điểm tập trung là chặng từ nhà máy đến các đầu mối logistics và chiều nguyên liệu quay trở lại nhà máy.
Các tuyến kết nối Thanh Hóa với Hải Phòng, Hà Nội và Nội Bài có ý nghĩa trực tiếp trong mô hình này.
Vận tải thùng kín có thể phục vụ nhiều nhóm hàng công nghiệp và hàng xuất khẩu. Container phù hợp với những lô hàng kết nối cảng.
Tuy nhiên, giá trị quan trọng nhất vẫn là khả năng điều hành.
Hàng phải được đưa tới đúng nơi và đúng thời gian để không ảnh hưởng đến chuỗi phía sau.
Logistics tốt giúp doanh nghiệp giữ lại nhiều giá trị hơn
Trong nhiều năm, thành công xuất khẩu thường được nhìn qua sản lượng và kim ngạch.
Tuy nhiên, nguồn bài viết đặt ra một vấn đề lớn hơn. Doanh nghiệp Việt có sở hữu được thương hiệu và giữ lại phần giá trị cao hơn trong chuỗi hay không?
Đây cũng là câu hỏi dành cho ngành logistics.
Nếu doanh nghiệp Việt chỉ sản xuất nhưng phụ thuộc hoàn toàn vào chuỗi vận chuyển và phân phối bên ngoài, phần giá trị giữ lại sẽ hạn chế.
Ngược lại, khi doanh nghiệp chủ động hơn về logistics, dữ liệu và thị trường, khả năng kiểm soát chuỗi cũng tăng.
Doanh nghiệp logistics cũng phải tham gia hệ sinh thái số
Nếu thương mại điện tử đang thay đổi cách hàng Việt tiếp cận khách hàng, logistics cũng phải thay đổi.
Khách hàng ngày càng cần dữ liệu hành trình.
Nhà máy muốn biết xe đã lấy hàng chưa. Bộ phận xuất nhập khẩu cần biết hàng đang ở đâu. Khách hàng cũng muốn dự đoán thời gian giao.
Do đó, dữ liệu phải được cập nhật nhanh và rõ ràng.
Trong tương lai, khả năng cung cấp thông tin có thể trở thành một phần quan trọng của dịch vụ logistics.
Doanh nghiệp không chỉ vận chuyển hàng. Họ còn phải vận chuyển cả thông tin đi cùng hàng hóa.
Doanh nghiệp nhỏ càng cần hệ sinh thái logistics
Các doanh nghiệp lớn có thể tự xây dựng phòng xuất nhập khẩu và chuỗi cung ứng.
Nhưng với doanh nghiệp nhỏ, việc tự làm toàn bộ thường rất khó.
Họ phải tìm hãng vận tải, xử lý chứng từ, tìm kho và theo dõi lịch hàng. Nếu mỗi khâu sử dụng một nhà cung cấp khác nhau, việc quản lý càng phức tạp.
Do đó, mô hình logistics tích hợp có giá trị lớn với doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Một đầu mối có thể hỗ trợ nhiều khâu sẽ giúp doanh nghiệp tập trung hơn vào sản phẩm và thị trường.
Đây chính là một phần của hệ sinh thái hàng Việt mà thị trường đang cần.
Muốn xuất khẩu bền vững phải nhìn toàn bộ chuỗi
Một đơn hàng xuất khẩu thành công không kết thúc khi hàng rời nhà máy.
Hàng phải đến đúng điểm xuất. Chứng từ phải chính xác. Quá trình vận tải quốc tế phải được theo dõi.
Sau đó là giao hàng và phản hồi của khách.
Nếu doanh nghiệp chỉ tập trung vào sản xuất, nhiều rủi ro phía sau có thể bị bỏ qua.
Vì vậy, tư duy chuỗi cung ứng cần bắt đầu từ khi nhận đơn hàng.
Sản xuất, logistics, marketing và bán hàng phải phối hợp với nhau.
Logistics hàng Việt cần chuyển từ giá rẻ sang tạo giá trị
Logistics hàng Việt cũng cần thay đổi cách cạnh tranh.
Giá thấp luôn hấp dẫn. Tuy nhiên, một chuỗi cung ứng bền vững không thể chỉ dựa vào giá.
Doanh nghiệp cần giao hàng ổn định, giảm hư hỏng và kiểm soát tốt thời gian.
Đồng thời, nhà cung cấp logistics phải chủ động xử lý khi kế hoạch thay đổi.
Đây là những giá trị có thể giúp doanh nghiệp xuất khẩu giảm rủi ro.
Khi logistics tạo ra giá trị thực, chi phí không còn đơn thuần là khoản phải cắt giảm.
Kết luận
Logistics hàng Việt là một mắt xích không thể tách rời nếu doanh nghiệp muốn đưa sản phẩm và thương hiệu ra thị trường quốc tế. Một sản phẩm tốt cần được hỗ trợ bởi tiêu chuẩn, đóng gói, vận chuyển, dữ liệu, nền tảng bán hàng và hệ thống phân phối.
Đúng như vấn đề được đặt ra trong bài viết của Thời báo Ngân hàng, hàng Việt muốn tiến xa cần một hệ sinh thái đủ mạnh. Trong hệ sinh thái đó, logistics phải kết nối với dữ liệu thị trường, tiêu chuẩn, nền tảng số và nhà mua hàng.
Với logistics Thanh Hóa, cơ hội nằm ở việc kết nối doanh nghiệp sản xuất địa phương với các cửa ngõ lớn. Hải Phòng, Nội Bài và hệ thống vận tải quốc tế là những mắt xích quan trọng.
Đối với Ascent Group, hướng đi không chỉ là vận chuyển một chuyến hàng. Mục tiêu lớn hơn là từng bước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng của nhà máy, từ hàng nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm xuất khẩu.
Hàng Việt muốn đi xa cần thương hiệu mạnh. Nhưng phía sau một thương hiệu đi xa cũng cần một hệ thống logistics đủ mạnh để đưa sản phẩm đến đúng thị trường, đúng thời điểm và đúng cam kết.
