Thị trường Mỹ tiếp tục là một trong những điểm đến quan trọng nhất của ngành dệt may Việt Nam. Tuy nhiên, cơ hội tăng đơn hàng đang đi cùng yêu cầu ngày càng cao về giá thành, chất lượng và chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh thương mại quốc tế có nhiều thay đổi, xuất khẩu dệt may vào Mỹ đang đứng trước cả cơ hội và thách thức.
Việt Nam có lợi thế về năng lực sản xuất và tốc độ cung ứng. Đây là những yếu tố giúp hàng dệt may Việt Nam giữ vị trí cao tại thị trường Mỹ.
Tuy nhiên, lợi thế này sẽ không tự động được duy trì. Doanh nghiệp cần tiếp tục giảm chi phí, nâng năng suất và cải thiện khả năng đáp ứng đơn hàng.
Việt Nam đang giữ vị trí quan trọng tại thị trường Mỹ
Theo dữ liệu được VnBusiness dẫn từ Otexa, Việt Nam nằm trong nhóm 5 quốc gia xuất khẩu dệt may lớn nhất vào Mỹ, cùng Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh và Indonesia.
Thị phần của Việt Nam tại Mỹ duy trì trên 20%, đứng thứ hai sau Trung Quốc.
Đây là một vị trí đáng kể.
Hàng dệt may Việt Nam có lợi thế nhờ danh mục sản phẩm đa dạng. Doanh nghiệp cũng có kinh nghiệm sản xuất cho các thương hiệu quốc tế.
Nếu nhu cầu tìm nguồn cung thay thế từ Trung Quốc tiếp tục tăng, Việt Nam có khả năng nhận thêm đơn hàng. Đây là cơ hội lớn cho ngành dệt may trong nước.
Cơ hội tăng đơn hàng đi cùng áp lực về giá
Một trong những yếu tố có thể tạo thêm cơ hội cho dệt may Việt Nam là sự thay đổi trong chính sách thương mại của Mỹ.
Nếu hàng hóa Trung Quốc chịu mức thuế cao hơn, các nhà nhập khẩu Mỹ có thể tìm kiếm thêm nguồn cung từ những quốc gia khác.
Việt Nam là một trong những lựa chọn đáng chú ý.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa doanh nghiệp Việt có thể tăng giá bán tùy ý.
Nhà nhập khẩu vẫn chịu áp lực về chi phí. Khi thuế nhập khẩu tăng, họ có thể yêu cầu nhà cung cấp chia sẻ một phần chi phí.
Do đó, doanh nghiệp dệt may cần duy trì mức giá cạnh tranh. Muốn làm được điều này, việc kiểm soát chi phí sản xuất và logistics sẽ ngày càng quan trọng.
Năng suất lao động là yếu tố quyết định
Một trong những vấn đề lớn của ngành dệt may là năng suất lao động.
Lợi thế về chi phí nhân công không còn đủ để tạo ra ưu thế dài hạn. Các quốc gia xuất khẩu dệt may đều đang tìm cách giảm chi phí và nâng năng suất.
Nếu doanh nghiệp Việt Nam muốn nhận thêm đơn hàng từ Mỹ, năng suất phải được cải thiện.
Máy móc hiện đại có thể giúp giảm thời gian sản xuất. Tự động hóa cũng giúp hạn chế sai sót.
Quan trọng hơn, doanh nghiệp cần tổ chức lại quy trình sản xuất.
Một dây chuyền có năng suất cao sẽ giúp doanh nghiệp giao hàng nhanh hơn. Đây cũng là yếu tố tạo lợi thế khi khách hàng cần bổ sung đơn hàng trong thời gian ngắn.
Logistics có thể tạo khác biệt
Bên cạnh sản xuất, logistics là một mắt xích rất quan trọng trong ngành dệt may.
Một đơn hàng xuất khẩu không kết thúc khi sản phẩm hoàn thành. Hàng phải được đóng gói, vận chuyển đến cảng và tiếp tục đi đến thị trường Mỹ.
Chỉ cần một khâu bị chậm, lịch giao hàng có thể bị ảnh hưởng.
Đối với các thương hiệu thời trang, thời gian giao hàng có ý nghĩa rất lớn. Sản phẩm phải đến thị trường đúng mùa bán hàng.
Do đó, doanh nghiệp cần kiểm soát tốt toàn bộ hành trình.
Từ nhà máy đến kho.
Từ kho đến cảng.
Từ cảng đến thị trường.
Khi mỗi công đoạn được kết nối tốt, doanh nghiệp có thể giảm thời gian chờ và hạn chế chi phí phát sinh.
Việt Nam có lợi thế về tốc độ cung ứng
Theo khảo sát của Hiệp hội ngành thời trang Hoa Kỳ, Việt Nam có lợi thế về tốc độ cung cấp hàng hóa ra thị trường.
Đây là lợi thế đáng chú ý khi so sánh với những đối thủ lớn trong ngành như Bangladesh, Indonesia và Ấn Độ.
Tốc độ cung ứng không chỉ phụ thuộc vào nhà máy.
Hệ thống giao thông, cảng biển và logistics cũng ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian giao hàng.
Vì vậy, doanh nghiệp dệt may cần coi logistics là một phần của năng lực cạnh tranh thay vì chỉ xem đây là chi phí vận chuyển.
Chuỗi cung ứng phải được tổ chức chặt chẽ hơn
Ngành dệt may có chuỗi cung ứng khá dài.
Vải và phụ liệu cần được đưa đến nhà máy. Sau đó, sản phẩm được cắt, may, hoàn thiện và đóng gói.
Hàng thành phẩm tiếp tục được vận chuyển đến cảng.
Nếu nguyên liệu đến chậm, sản xuất có thể bị ảnh hưởng.
Nếu xe lấy hàng chậm, hàng có thể không kịp kế hoạch đóng container.
Nếu vận chuyển ra cảng không đúng lịch, doanh nghiệp có thể phát sinh thêm chi phí.
Vì vậy, tối ưu logistics cần bắt đầu ngay từ khâu lập kế hoạch sản xuất.
Giảm chi phí logistics để giữ lợi thế xuất khẩu
Trong một ngành có mức cạnh tranh cao như dệt may, chỉ cần tiết kiệm một phần chi phí cũng có thể tạo ra khác biệt.
Doanh nghiệp có thể tối ưu bằng cách xây dựng tuyến vận chuyển ổn định.
Thay vì xử lý từng chuyến riêng lẻ, các nhà máy có sản lượng lớn có thể xây dựng lịch vận chuyển cố định.
Điều này giúp doanh nghiệp logistics chủ động phương tiện. Nhà máy cũng chủ động lịch giao nhận.
Nếu kết hợp tốt giữa kế hoạch sản xuất và kế hoạch vận tải, thời gian chờ có thể giảm đáng kể.
Đây là cách logistics hỗ trợ trực tiếp cho năng lực cạnh tranh của ngành dệt may.
Xanh hóa đang trở thành yêu cầu mới
Ngoài giá thành, các khách hàng quốc tế ngày càng quan tâm đến yếu tố môi trường.
Doanh nghiệp dệt may Việt Nam vì vậy phải đẩy nhanh quá trình xanh hóa.
Tiết kiệm năng lượng là một hướng quan trọng.
Doanh nghiệp có thể giảm tiêu thụ điện, sử dụng năng lượng tái tạo và cải thiện hiệu suất máy móc.
Những giải pháp này vừa giảm chi phí sản xuất vừa giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu của các khách hàng quốc tế.
VnBusiness cũng nhấn mạnh yêu cầu chuyển đổi kép, gồm xanh hóa và số hóa, để doanh nghiệp dệt may nâng cao năng lực cạnh tranh.
Số hóa giúp kiểm soát đơn hàng tốt hơn
Số hóa đang thay đổi cách các nhà máy quản lý sản xuất.
Doanh nghiệp có thể theo dõi tiến độ từng đơn hàng. Nguyên liệu cũng được quản lý chính xác hơn.
Khi kết nối dữ liệu sản xuất với logistics, doanh nghiệp có thể biết thời điểm hàng hoàn thành.
Từ đó, phương tiện được điều phối đúng thời điểm.
Cách làm này giúp hạn chế tình trạng xe phải chờ tại nhà máy. Đồng thời, doanh nghiệp vận tải có thể sử dụng phương tiện hiệu quả hơn.
Với những đơn hàng xuất khẩu lớn, đây là yếu tố có thể tạo ra sự khác biệt.
Công nghiệp hỗ trợ cần được cải thiện
Một hạn chế khác của ngành dệt may là sự phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu.
Nếu phải nhập nhiều vải và phụ liệu, doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào thời gian vận chuyển quốc tế.
Khi chuỗi cung ứng gặp biến động, thời gian nhập nguyên liệu có thể kéo dài.
Phát triển công nghiệp hỗ trợ trong nước sẽ giúp giải quyết một phần vấn đề.
Nguồn cung gần nhà máy hơn sẽ rút ngắn thời gian vận chuyển. Doanh nghiệp cũng có thể chủ động hơn trong việc bổ sung nguyên liệu.
Điều này đặc biệt quan trọng khi khách hàng Mỹ yêu cầu thời gian giao hàng ngày càng ngắn.
Doanh nghiệp cần nâng vị trí trong chuỗi giá trị
Chỉ nhận gia công đơn thuần sẽ khiến biên lợi nhuận của doanh nghiệp bị hạn chế.
Ngành dệt may Việt Nam cần từng bước nâng vị trí trong chuỗi giá trị.
Doanh nghiệp có thể phát triển thêm thiết kế, quản lý đơn hàng và xây dựng thương hiệu.
Công nghệ cũng cần được ứng dụng nhiều hơn.
Khi kiểm soát được nhiều công đoạn, doanh nghiệp có thể tạo ra giá trị cao hơn trên mỗi đơn hàng.
Đây cũng là cách giảm sự phụ thuộc vào lợi thế nhân công giá thấp.
Thanh Hóa có cơ hội từ chuỗi cung ứng dệt may
Xu hướng dịch chuyển sản xuất đang tạo thêm cơ hội cho các địa phương có lợi thế về công nghiệp và logistics.
Thanh Hóa có hệ thống khu công nghiệp, Khu kinh tế Nghi Sơn và cảng biển. Đây là những điều kiện thuận lợi để phát triển các chuỗi sản xuất hướng đến xuất khẩu.
Khi các nhà máy dệt may và công nghiệp hỗ trợ mở rộng, nhu cầu vận chuyển nguyên liệu và thành phẩm cũng tăng.
Đây là thị trường phù hợp với các doanh nghiệp logistics có khả năng tổ chức vận tải ổn định cho nhà máy.
Ascent Group và bài toán logistics cho nhà máy
Đối với doanh nghiệp dệt may, vận tải không đơn giản là đưa hàng từ điểm A đến điểm B.
Điều quan trọng là xe phải đến đúng thời gian.
Nhà máy cần chủ động lịch lấy hàng. Hàng xuất khẩu cần được đưa đến cảng theo kế hoạch.
Ascent Group định hướng phát triển dịch vụ logistics gắn với nhu cầu của các nhà máy và doanh nghiệp xuất khẩu.
Việc tổ chức tuyến vận tải ổn định giúp doanh nghiệp chủ động hơn về lịch giao nhận.
Đồng thời, công tác điều phối phương tiện tốt cũng giúp hạn chế thời gian chờ và tối ưu chi phí vận chuyển.
Trong bối cảnh xuất khẩu dệt may vào Mỹ tiếp tục có dư địa tăng trưởng, logistics sẽ ngày càng trở thành một phần quan trọng của năng lực cạnh tranh.
Cơ hội lớn nhưng không thể chủ quan
Thị trường Mỹ đang mở ra cơ hội cho dệt may Việt Nam. Nhưng các đối thủ cũng không đứng yên.
Bangladesh có lợi thế về chi phí lao động và một phần nguồn cung vải. Indonesia và Ấn Độ cũng đang cải thiện năng lực sản xuất.
Việt Nam cần giữ lợi thế về tốc độ cung ứng. Đồng thời, doanh nghiệp phải kiểm soát tốt chi phí.
Chuyển đổi số và xanh hóa cũng cần được triển khai thực chất.
Nếu chỉ dựa vào việc đơn hàng chuyển dịch từ Trung Quốc, lợi thế sẽ không bền vững.
Nếu nâng được năng suất và chất lượng logistics, doanh nghiệp Việt Nam mới có thể giữ khách hàng lâu dài.
Kết luận
Xuất khẩu dệt may vào Mỹ đang đứng trước một cơ hội đáng chú ý khi chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục thay đổi.
Việt Nam có lợi thế về thị phần, năng lực sản xuất và tốc độ cung ứng. Đây là nền tảng tốt để tiếp tục mở rộng thị trường.
Tuy nhiên, cạnh tranh sẽ ngày càng gay gắt.
Doanh nghiệp cần nâng năng suất, giảm chi phí sản xuất, đẩy mạnh xanh hóa và số hóa. Logistics cũng cần được tối ưu từ nhà máy đến cảng.
Trong cuộc cạnh tranh mới, doanh nghiệp nào giao hàng nhanh hơn, ổn định hơn và kiểm soát chi phí tốt hơn sẽ có nhiều cơ hội giữ đơn hàng.
Dệt may Việt Nam không chỉ cần may tốt hơn. Doanh nghiệp còn phải sản xuất thông minh hơn và vận chuyển hiệu quả hơn để giữ lợi thế tại thị trường Mỹ.
