Một tuyến vận tải mới đang tạo thay đổi đáng chú ý trong chuỗi cung ứng nông sản khu vực. Đó là tuyến đường sắt lạnh kết nối Trung Quốc, Lào và Thái Lan.
Tuyến này giúp rút ngắn thời gian vận chuyển trái cây nhiệt đới. Hàng hóa cũng được duy trì nhiệt độ ổn định trong suốt hành trình.
Sầu riêng Thái Lan là một trong những mặt hàng đang hưởng lợi rõ rệt. Nhãn Việt Nam và măng cụt Lào cũng có thêm cơ hội tiếp cận thị trường Trung Quốc.
Đây không chỉ là câu chuyện về một tuyến tàu. Nó cho thấy logistics đang thay đổi cách nông sản Đông Nam Á vào Trung Quốc.
Sầu riêng đi hơn 2.000 km bằng đường sắt lạnh
Một ví dụ được ghi nhận tại Cảng đường sắt quốc tế Thành Đô cho thấy hiệu quả của mô hình này.
Những quả sầu riêng từ miền Đông Thái Lan có thể đến Thành Đô sau hành trình hơn 2.000 km. Hàng hóa được vận chuyển bằng container có kiểm soát nhiệt độ.
Điểm đáng chú ý nằm ở thời gian vận chuyển. Sầu riêng chỉ mất khoảng 5 ngày từ lúc còn trên cây đến khi xuất hiện tại trung tâm phân phối ở Thành Đô.
Với trái cây tươi, vài ngày có thể tạo ra khác biệt rất lớn. Thời gian càng ngắn thì nguy cơ hư hỏng càng giảm.
Doanh nghiệp cũng có thêm khả năng kiểm soát chất lượng hàng hóa khi đến tay người mua.
Vận tải lạnh giải quyết bài toán hàng dễ hỏng
Nông sản tươi có đặc điểm khác hàng công nghiệp. Hàng hóa có thể mất giá trị nếu nhiệt độ thay đổi hoặc thời gian vận chuyển kéo dài.
Đường sắt lạnh tạo ra một phương án mới cho bài toán này. Container được duy trì nhiệt độ phù hợp trong suốt hành trình.
Các chuyến tàu cũng được tổ chức thường xuyên hơn. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong kế hoạch xuất hàng.
Khi vận chuyển ổn định, chi phí logistics cũng có thể được tối ưu. Người tiêu dùng Trung Quốc có thêm cơ hội tiếp cận trái cây Đông Nam Á với mức giá hợp lý hơn.
Đây là yếu tố quan trọng khi thị trường Trung Quốc ngày càng có nhu cầu lớn đối với trái cây nhiệt đới.
Thành Đô đang trở thành một điểm kết nối logistics
Thành Đô không chỉ là điểm đến của hàng hóa Đông Nam Á. Thành phố này đang phát triển thành một trung tâm logistics quan trọng của khu vực phía Tây Trung Quốc.
Từ năm 2013, Thành Đô đã phát triển các tuyến đường sắt kết nối châu Âu. Mạng lưới sau đó tiếp tục mở rộng sang nhiều quốc gia.
Hiện có hơn 100 thành phố trong và ngoài Trung Quốc được kết nối với mạng lưới này. Trong đó có Hà Nội và Viêng Chăn.
Hàng hóa từ Trung Quốc có thể đi xuống Đông Nam Á. Ở chiều ngược lại, nông sản và nhiều sản phẩm khác có thể đi vào sâu trong thị trường Trung Quốc.
Cách tổ chức này giúp Thành Đô trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi logistics xuyên khu vực.
Đường sắt đang cạnh tranh bằng tốc độ và độ ổn định
Đối với hàng hóa thông thường, doanh nghiệp có thể lựa chọn nhiều phương thức vận tải. Với trái cây tươi, yêu cầu cao hơn nhiều.
Hàng phải đến nơi nhanh. Nhiệt độ phải ổn định. Lịch vận chuyển cũng phải chính xác.
Đường sắt lạnh có thể đáp ứng tốt những yêu cầu này. Tuyến Trung Quốc – Lào – Thái Lan đang tạo thêm lựa chọn cho doanh nghiệp.
Theo thông tin được công bố, thời gian vận chuyển bằng đường sắt tới Lào khoảng 3 ngày. Thời gian tới Thái Lan khoảng 5 ngày.
Ngoài đường sắt, mạng lưới còn kết hợp với đường bộ và đường biển. Một số tuyến liên phương thức có thể kết nối hàng hóa xuyên ASEAN trong khoảng 10 ngày.
Việt Nam có thể hưởng lợi từ hành lang mới
Sự phát triển của tuyến vận tải này cũng đáng chú ý với Việt Nam.
Nông sản Việt Nam có vị trí lớn trong thị trường Trung Quốc. Nhãn là một trong những mặt hàng đã được nhắc đến trong dòng hàng vận chuyển qua hành lang mới.
Khi hạ tầng logistics khu vực phát triển, doanh nghiệp Việt Nam có thêm lựa chọn cho việc đưa hàng sang Trung Quốc.
Đặc biệt, các mặt hàng cần kiểm soát nhiệt độ có thể hưởng lợi. Thời gian vận chuyển được rút ngắn sẽ giúp giảm áp lực bảo quản.
Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần chuẩn bị tốt từ vùng nguyên liệu đến khâu đóng gói.
Logistics nông sản không thể chỉ tính ở khâu vận chuyển
Một lô hàng trái cây muốn đi xa cần nhiều mắt xích.
Vùng trồng phải đạt tiêu chuẩn. Sản phẩm cần được thu hoạch đúng thời điểm.
Sau đó, hàng phải được phân loại và đóng gói. Khâu bảo quản cũng cần được kiểm soát.
Cuối cùng mới đến vận tải và phân phối.
Nếu chỉ cải thiện phương tiện nhưng các khâu trước đó chưa tốt, chất lượng hàng hóa vẫn có thể bị ảnh hưởng.
Vì vậy, logistics nông sản hiện nay cần được nhìn như một chuỗi hoàn chỉnh. Mỗi công đoạn đều ảnh hưởng đến giá trị cuối cùng của sản phẩm.
Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn
Nhu cầu của thị trường Trung Quốc có ảnh hưởng rất lớn đến nông sản Đông Nam Á.
Sầu riêng là một ví dụ rõ ràng. Nhu cầu tăng đã thúc đẩy các quốc gia trong khu vực mở rộng vùng trồng và đầu tư vào chuỗi cung ứng.
Việt Nam cũng đang khai thác mạnh thị trường này. Tuy nhiên, cạnh tranh giữa các nước xuất khẩu ngày càng cao.
Thái Lan có lợi thế về sản lượng. Malaysia có những giống sầu riêng riêng biệt. Việt Nam có lợi thế về vị trí địa lý và thời gian vận chuyển.
Trong bối cảnh đó, logistics có thể trở thành một lợi thế cạnh tranh quan trọng.
Hàng tươi cần một chuỗi logistics khác biệt
Không phải mọi loại hàng hóa đều có thể vận chuyển giống nhau.
Hàng điện tử cần an toàn và chính xác. Hàng công nghiệp cần đúng lịch.
Trong khi đó, trái cây tươi cần thêm yếu tố nhiệt độ. Thời gian vận chuyển cũng có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng.
Điều này khiến doanh nghiệp logistics phải đầu tư nhiều hơn vào container lạnh, kho lạnh và hệ thống theo dõi.
Khi các công nghệ này được kết hợp với đường sắt, khả năng vận chuyển hàng tươi trên quãng đường dài sẽ được cải thiện đáng kể.
Cơ hội mở rộng chuỗi cung ứng Đông Nam Á
Tuyến đường sắt mới không chỉ phục vụ một vài mặt hàng.
Khi hệ thống được vận hành thường xuyên, nhiều nhóm nông sản khác có thể tham gia. Hàng hóa từ các nước ASEAN cũng có thêm phương án tiếp cận thị trường Trung Quốc.
Điều này tạo ra một hành lang logistics mới cho khu vực.
Hàng hóa có thể đi từ vùng sản xuất đến trung tâm phân phối. Sau đó, hàng tiếp tục được đưa đến các thành phố lớn của Trung Quốc.
Mô hình này giúp giảm sự phụ thuộc vào một phương thức vận tải duy nhất. Doanh nghiệp cũng có thể lựa chọn tuyến phù hợp với từng loại hàng.
Ascent Group: Logistics phải đi cùng dòng hàng
Xu hướng xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc đang tạo thêm nhu cầu đối với các doanh nghiệp logistics.
Tại Việt Nam, các tuyến vận chuyển từ vùng sản xuất đến kho, trung tâm phân phối và cửa khẩu ngày càng quan trọng.
Ascent Group định hướng phát triển logistics gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.
Với hàng nông sản, thời gian giao nhận cần được kiểm soát chặt. Phương tiện cũng phải phù hợp với từng loại hàng.
Khi dòng hàng xuất khẩu tăng, năng lực điều phối sẽ quyết định hiệu quả vận chuyển. Doanh nghiệp logistics vì vậy cần chủ động về phương tiện và lịch trình.
Logistics đang trở thành lợi thế cạnh tranh của nông sản
Trước đây, lợi thế của nông sản thường được nhắc đến qua sản lượng và giá bán.
Hiện nay, câu chuyện đã khác.
Chất lượng sản phẩm rất quan trọng. Nhưng khả năng đưa hàng đến thị trường đúng thời gian cũng quan trọng không kém.
Một quả sầu riêng có chất lượng tốt nhưng bị chậm giao vẫn có thể giảm giá trị. Một lô nhãn được bảo quản tốt sẽ có nhiều cơ hội giữ chất lượng khi đến thị trường xa.
Vì vậy, logistics đang trở thành một phần của giá trị sản phẩm.
Đây cũng là lý do các tuyến vận tải lạnh xuyên biên giới ngày càng được quan tâm.
Kết luận
Tuyến đường sắt lạnh Trung Quốc – Lào – Thái Lan đang mở thêm một hướng vận chuyển cho nông sản khu vực.
Với khả năng rút ngắn thời gian và kiểm soát nhiệt độ, tuyến này đặc biệt phù hợp với trái cây tươi.
Việt Nam cũng có cơ hội hưởng lợi từ sự phát triển của hành lang logistics mới. Tuy nhiên, cơ hội chỉ phát huy khi doanh nghiệp nâng chất lượng vùng nguyên liệu và chuẩn hóa chuỗi cung ứng.
Trong tương lai, cạnh tranh nông sản sẽ không chỉ nằm ở giá bán. Tốc độ giao hàng, chất lượng bảo quản và chi phí logistics sẽ ngày càng quyết định sức cạnh tranh của hàng Việt.
Khi đường sắt, đường bộ và đường biển được kết nối thành một mạng lưới, khoảng cách giữa vùng trồng Đông Nam Á và thị trường Trung Quốc sẽ ngày càng được rút ngắn.
Sau hành trình hơn 2.000 km bằng tuyến đường sắt xuyên suốt có kiểm soát nhiệt độ qua Trung Quốc, Lào và Thái Lan, sầu riêng được đưa tới trung tâm phân phối hàng nhập khẩu tại Khu trưng bày hàng hóa quốc gia Thành Đô-Á-Âu thuộc Cảng đường sắt quốc tế Thành Đô.