Những quy định mới đáng chú ý nhất có ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động xuất khẩu may mặc Việt Nam từ năm 2026 — tập trung vào các quy định pháp lý và tiêu chuẩn thị trường doanh nghiệp cần biết:
📜 1. Thông tư 55/2025/TT-BCT về xuất khẩu dệt may sang Mexico
-
Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 55/2025/TT-BCT, có hiệu lực từ 13/01/2026, sửa đổi một số nội dung của Thông tư 07/2019/TT-BCT về xuất khẩu hàng dệt may sang Mexico theo Hiệp định CPTPP.
-
Nội dung chính thay đổi gồm:
🔹 Công bố hạn ngạch thuế quan hàng dệt may hàng năm theo cam kết song phương.
🔹 Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O mẫu CPTPP) bắt buộc để hàng dệt may được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu.
🔹 Thay thế các mẫu chứng thư xuất khẩu và mẫu đăng ký thương nhân kèm theo quy định mới.
👉 Điều này có nghĩa là các doanh nghiệp may mặc xuất khẩu phải chuẩn hóa chứng từ và quy tắc xuất xứ phù hợp CPTPP để tiếp cận thị trường Mexico và áp dụng thuế suất ưu đãi.
🌍 2. Tiêu chuẩn bền vững và “quy tắc xanh” từ các thị trường lớn
Các thị trường xuất khẩu chính như EU và Mỹ đang áp dụng tiêu chuẩn môi trường và bền vững ngày càng nghiêm ngặt đối với ngành dệt may:
🟢 CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) – EU
-
Cơ chế điều chỉnh carbon biên giới của EU sẽ tính thuế hoặc phụ phí dựa trên khí thải carbon của hàng hóa xuất khẩu vào thị trường này từ 1/1/2026, bao gồm ngành dệt may.
-
Nhà xuất khẩu Việt Nam phải cung cấp dữ liệu phát thải toàn chuỗi sản xuất để đáp ứng yêu cầu này.
🌱 Quy định “xanh hóa sản phẩm” và trách nhiệm mở rộng (EPR)
-
Các quy định buộc doanh nghiệp áp dụng thiết kế sinh thái (eco-design), sử dụng vật liệu tái chế, giảm chất độc hại và chịu trách nhiệm thu hồi — đặc biệt tại EU.
-
Tiêu chuẩn này không chỉ yêu cầu điều kiện sản xuất tại nhà máy, mà cả chuỗi logistics và đóng gói phải phù hợp.
👉 Như vậy, doanh nghiệp may mặc nếu muốn giữ và mở rộng thị phần tại EU — thị trường lớn và có giá trị cao — cần nâng cấp quy trình sản xuất để đáp ứng tiêu chuẩn bền vững và minh bạch dữ liệu môi trường.
🧾 3. Yêu cầu xuất xứ hàng hóa và FTA
Bên cạnh yêu cầu về giấy chứng nhận xuất xứ theo CPTPP khi xuất khẩu sang Mexico, các quy định tương tự cũng được áp dụng theo các FTA khác mà Việt Nam tham gia (như EVFTA, UKVFTA…), đòi hỏi:
-
Tỷ lệ nội địa hóa nguyên liệu/sản xuất phải đúng quy tắc để được hưởng ưu đãi thuế.
-
Hồ sơ chứng minh xuất xứ phải đầy đủ và chính xác, nhất là khi mở rộng thị trường sang EU, Anh Quốc, và Nam Mỹ – nơi quy tắc xuất xứ rất chặt chẽ.
🧩 4. Xu hướng quy định phát thải và tiêu chuẩn máy móc
Mặc dù không chỉ riêng ngành may, nhưng kể từ 01/01/2026, Việt Nam sẽ áp dụng tiêu chí mới với máy móc, thiết bị nhập khẩu (tuổi thiết bị không quá 20 năm, tuân thủ QCVN về an toàn, tiết kiệm năng lượng và môi trường).
Điều này ảnh hưởng tới các nhà máy may trong việc đầu tư thiết bị sản xuất xanh, hiệu quả năng lượng để đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.
